BIP Facebook YouTube Tripadvisor

Kalendarium Elbląskie

KALENDARIUM ELBLĄSKIE

 

 

MARZEC - KWIECIEŃ

 

2 marca 1912 - w elbląskich zakładach Schicha’a wybuchł pierwszy strajk. Był on skoordynowany ze strajkiem w zakładzie w Gdańsku. Jeszcze 6 marca w Elblągu strajkowało 3.200 robotników. W ostateczności strajk złamano.

1 marca 1836 – Ignatz Gruntu zakłada pierwsza w mieście kasę chorych dla zatrudnionych w jego firmie robotników i urzędników. Była to pierwsza kasa chorych na wschód od Berlina.

3 marca 1989 – koniec strajku płacowego w Zamech-u.

4 marca 1989 – ostatni apel i rozformowanie 60 Kartuskiego Pułku Czołgów Średnich w Elblągu. Ostatnim dowódcą był mjr Mieczysław Koziński.

4 marca 2007 – zmarł Stefan Mula: żołnierz PSZ na Zachodzie (16. Brygada Pancerna gen. Stanisława Maczka), elbląski kronikarz, dokumentalista i filmowiec.

5 marca 1997 – W WOK-u odbywał się Turniej Sztuki Słowa. W latach następnych turniej był już Ogólnopolskim Festiwalem Sztuki Słowa „Czy to jest kochanie”

6 marca 1454 – wydanie aktu poddania się Prus królowi Polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi, poświadczonego m.in. przez Wawrzyńca Pilgrima z Elbląga, hołd stanów pruskich w Krakowie, inkorporacja ziem pruskich do Korony

7 marca 1577 – Stefan Batory wydaje dekret, na mocy którego cały handel polski kieruje do Torunia i Elbląga

7 marca 1969 – uruchomienie kwiaciarni na Dworcu PKP w Elblągu.

7 marca 1994 – koncesję na nadawanie otrzymało Radio EL.

8 marca 1521 – bohaterska obrona mieszczan przed atakiem 300 zaciężnych krzyżackich na miasto; w czasie ataku jeden z czeladników piekarskich przeciął łopatą linę bramną Bramy Targowej, która spadając przygniotła dowódcę krzyżackiego Kaspra von Schwalbacha

9-11 marca 1997 – I edycja Ogólnopolskiego Turnieju Sztuki Słowa „…czy to jest kochanie”.

10 marca 1980 – w Wojewódzkim Urzędzie Telekomunikacji uruchomiono automatyczną centralę teleksową o pojemności 520 numerów. Stacja dysponowała 30% rezerwą.

11 marca 1559 – król Zygmunt August przekazał władzom miasta Elbląga sprawy wychowania i nauczania w gimnazjum, naruszając dotychczasową zwierzchność biskupów nad szkołami

12 marca 1945 – do Elbląga przybywa mjr Mieczysław Borowiecki, który uzgadnia z radziecka Wojenną Komendanturą przyjazd polskiej tzw. Morskiej Grupy Operacyjnej.

13 marca 1994 – Telewizja Miejska Vectra El rozpoczęła nadawać program „Reporter”

14 marca 1440 – wystawienie w Kwidzynie dokumentu erekcyjnego Związku Pruskiego, gdzie wśród 53 pieczęci rycerzy i 19 pieczęci miast znalazły się pieczęcie Starego i Nowego Miasta Elbląga przyłożone za zgodą i poleceniem całych społeczności

15 marca 1945 – Rząd Tymczasowy podjął uchwałę w sprawie podziału administracyjnego Ziem Zachodnich i Północnych. Elbląg znalazł się w utworzonym okręgu Warmińsko – Mazurskim z siedzibą w Olsztynie. Uchwałę uchylono 29 maja 1946, ale Elbląg już wcześniej przyłączony został do województwa gdańskiego.

17 marca 1885 – dokonano poświęcenia nowego kościoła Trzech Króli.

17 marca 1917 – z powodu braku węgla odbyła się pierwsza demonstracja robotników Schichaua

18 marca 1984 – w Bażantarnii odbywały się Mistrzostwa Polski w Biegach Przełajowych

19 marca 1957 – gazeta „Elbląski Głos Wybrzeża” za zgodą redakcji „Głosu Wybrzeża” wprowadza nazwę „Głos Elbląga”.

20 marca 1930 - spółka Schichau GmbH przejęła podupadłe zakłady Komnick’a w Elblągu, produkujące m.in. cegły cementowo-wapienne i linie do produkcji takich cegieł. Zakład odtąd nosi nazwę Fabryka Maszyn Komnick GmbH.

20 marca 1994 – Pierwszy pilotażowy blok programowy Telewizji Miejskiej Vectra El

22 marca 1848 - na wieść o wydarzeniach Wiosny Ludów w Berlinie w elbląskiej gospodzie „Pod Złotym Lwem” odbył się wiec, na którym zebrano 400 talarów na pomoc dla rodzin poległych rewolucjonistów berlińskich.

23 marca 1945 – do Elbląga przybywa pierwsza tzw. „Morska Grupa Operacyjna”, utworzona w styczniu w Lublinie przez Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów, której jednym z zadań było m.in. organizowanie w porozumieniu z Komendanturą Radziecką administracji polskiej w Elblągu, przejmowanie władzy, zabezpieczanie pozostawionego mienia i rozpoczęci przygotowań do akcji osadniczej.

23 marca 1969 – otwarcie Spółdzielczego Domu Handlowego „Feniks”.

24 marca 1917 – druga manifestacja robotników Schichau protestujących przeciwko brakom w sprzedaży węgla. Ilość uczestników demonstracji określono na 2 tysiące osób.

24 marca 1969 - otwarcie Spółdzielczego Domu Towarowego PSS Społem „Feniks”.

25 marca 1994 – na mocy bulli papieża Jana Pawła II „Totus Tuus Poloniae Populus” Elbląg stał się stolicą diecezji. Ordynariuszem został ks. biskup dr Andrzej Śliwiński, sufraganem ks. biskup Józef Wysoki.

26-27 marca 1945 – do Elbląga przybywa Morska Grupa Operacyjna w liczbie 32 osób. Na jej czele stał S. Pacoszyński.

28 marca 1979 – Z Elbląga do ZSRR wyruszył „Pociąg Przyjaźni” na trasie Elbląg – Brześć – Kijów – Moskwa. W skład delegacji wchodziło 400 działaczy Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w województwa elbląskiego. Na dworcu działaczy żegnał sekretarz KW PZPR Bożena Janikowska oraz wojewoda elbląski Leszek Lorbiecki.

29 marca 1892 – spotkanie założycielskie chóru ewangelickiego parafii Trzech Króli.

31 marca 1994 – dyrektorem Muzeum w Elblągu został mgr Kazimierz Arbart.

1 kwietnia 1875 - powstaje zawodowa straż pożarna w Elblągu

1 kwietnia 1913 – inkorporowanie do Elbląga części Vogelsang (Bażantarnia) oraz części wsi Kraffohlsdorf (Bielnik)

1 kwietnia 1979 – uruchomione zostaje Wojewódzkie Biuro Turystyki Młodzieżowej ZSMP „Juventur”, organizujące wycieczki do „bratnich krajów socjalistycznych”, obozy młodzieżowe, specjalistyczne wczasy, obozy wędrowne i rajdy turystyczne.

1 kwietnia 1981 – w całym kraju wprowadzony zostaje system kartkowy zaopatrzenia w mięso i tłuszcze.

2 kwietnia 1945 – w mieście Elbląg powstaje pierwsza polska administracja. Pierwszym prezydentem miasta był Wacław Wysocki. Starostą powiatowym mianowany został Olaf Unicki.

2 kwietnia 1976 – Szkoła Podstawowa nr 3 w Elblągu uzyskała status szkoły sportowej.

3 kwietnia 1440 – na zjeździe Związku Pruskiego w Elblągu do organizacji wstąpiły: Pasłęk, Morąg, Miłakowo, Tolkmicko i Młynary

3 kwietnia 1542 – Rada Miasta Elbląga zawiera umowę z dwoma ostatnimi dominikanami, na mocy której w zamian za dożywotnie utrzymanie staje się właścicielem Kościoła Najświętszej Marii Panny (dziś Galeria EL)

3 kwietnia 1837 - przy ul. Wodnej 31 powstała Szkoła Mieszczańska, która dała początek gimnazjum męskiemu „Heinrich von Plauen Schule”.

3 kwietnia 1979 – w sali kameralnej Państwowej Szkoły Muzycznej w Elblągu wystąpił na dwóch koncertach Mieczysław Fogg.

4 kwietnia 1985 – rozpoczęto zabudowę osiedla „Kamionka”, prowadzona przez Spółdzielnię Mieszkaniową „Nad Jarem”

6 kwietnia 1877 - Minister Spraw Wewnętrznych Prus wyraził zgodę na powiększenie obszaru Elbląga o Przeprawę Nowomiejską i Druzeńską Kępę (Drausenkampe).

9 kwietnia 1979 – powstał Automobilklub Elbląski, zrzeszający 104 członków.

10 kwietnia 1246 – przyjazd do Elbląga wielkiego mistrza Heinricha von Hohenlohe oraz mistrza krajowego Poppo von Osternach i biskupa chełmińskiego Heinricha na rokowania w sprawie lokacji Elbląga; nadanie przywileju lokacyjnego

10 kwietnia 1525 – za zasługi w walce z Zakonem Krzyżackim burmistrz Elbląga J. Alexwangen zostaje nobilitowany przez króla Zygmunta I

10 kwietnia 1979 – w Elblągu powstaje Automobilklub Elbląski. Pierwszym przewodniczącym został pułkownik Zbigniew Stańczyk, komendant wojewódzki MO.

11 kwietnia 1945 – narodziny i chrzest pierwszego polskiego obywatela w powojennym Elblągu, S. Jankowskiego

11 kwietnia 1989 – powstał Komitet Obywatelski „Solidarność” Regionu Elbląg, którego zadaniem było przygotowanie i przeprowadzenie kampanii wyborczej do Sejmu i Senatu.

10 kwietnia 1979 – wydano pozwolenie na rekonstrukcję ruin zabudowań Podzamcza i adaptację ich na salon wystaw czasowych. Całość prac zakończono 8 kwietnia 1998 roku.

13 kwietnia 1945 – do Elbląga przybywa mgr farmacji Aleksander Szałek, który rozpoczyna organizowanie polskiego szpitala w mieście. Do tej pory ludność korzystała z usług polowego szpitala wojsk radzieckich.

14 kwietnia 1526 – drugi rok trwa konflikt między starą i nową radą w Elblągu; król Zygmunt I podczas pobytu w Malborku wysyła elblążanom list nakazujący zwrócenie rządów starej radzie

14 kwietnia 1616 – na mocy porozumienia Rady miejskiej Elbląga i biskupa warmińskiego Szymona Prudnickiego, szkoła przy kościele św. Mikołaja zostaje włączona do Gimnazjum Elbląskiego

14 kwietnia 1945 – uruchomienie pierwszego sklepu spożywczego przy ulicy Beniowskiego 8.

15 kwietnia 1907 – rozpoczęcie budowy kanalizacji miejskiej i oczyszczalni ścieków.

17 kwietnia 1912 – otwarcie budynku szkoły Reformowanego Gimnazjum Realnego (obecnie siedziba Urzędu Miejskiego).

17 kwietnia 1989 – ukazał się Komunikat Rady Państwa w sprawie utworzenia okręgów wyborczych do Sejmu (pierwsze, częściowo wolne wybory). Dla województwa elbląskiego przydzielono 5 mandatów (numery 78-82) rozdzielonych następująco: PZPR 2, ZSL 1, SD 1, bezp. 1. Siedzibą Okręgowej Komisji Wyborczej był Elbląg.

20 kwietnia 1917 – strajk częściowy w firmie Schichau – 7500 strajkujących. Powodem był brak węgla. Wcześniej demonstracje miały miejsce 17 i 24 marca.

20 kwietnia 1987 – w miejscu dawnej filii obozu koncentracyjnego przy ul, Lotniczej odsłonięto obelisk upamiętniający zbrodnie hitlerowskie popełnione na więźniach obozu koncentracyjnego Stutthof.

21 kwietnia 1989 – powołanie okręgowych i wojewódzkiej Komisje Wyborcze

21-23 kwietnia 1978 – w Elblągu odbył się VIII Ogólnopolski Festiwal Filmów Amatorskich Pracowników Służby Zdrowia; współorganizatorem był elbląski Amatorski Klub Filmowy „Jantar”, któremu szefował inicjator pracy Klubu oraz wszystkich edycji Festiwalu, Stefan Mula.

22 kwietnia 1982 – Oddano do użytku linię pasażerską i budynek dworcowy Elbląg-Zdrój z nastawnią przekaźnikową, budynkiem administracyjno-socjalnym i obiektami energetycznymi.

22-28 kwietnia 1985 – po raz pierwszy zorganizowana została „Elbląska Wiosna Teatralna”

23 kwietnia 1525 – król Zygmunt I wydaje dekret nakazujący przywrócenie do władzy starej rady, odwołanej z powodu niezadowolenia przez mieszczan 6 lutego oraz nakazuje zachowywać wierność Kościołowi katolickiemu

23 kwietnia 1945 – otwarcie poczty w Elblągu.

24 kwietnia 1246 – nadanie dominikanom przywileju zezwalającego na budowę kościoła

24 kwietnia 1989 – w KMPiK na ulicy 1 Maja 37 odbyła się projekcja filmu „Sting bring on the night”. Projekcja odbyła się w ramach cyklu „Giganci rocka”

25 kwietnia 1458 – załogi statków elbląskich i braniewskich starły się z Krzyżakami na Mierzei, tracąc 16 ludzi i biorąc 90 jeńców

25 kwietnia 1860 – Pierwsza lokomotywa wyprodukowana w Elblągu. Nosiła nazwę „Fulda”.

26 kwietnia 1777 - uderzenie pioruna w wieżę kościoła św. Mikołaja wywołuje pożar, w którym spłonęła wieża i ratusz Starego Miasta

26 kwietnia 1982 – powstała Miejska Obywatelska Rada Ocalenia Narodowego w Elblągu. Przewodniczącym został płk straży pożarnej Ryszard Szkolnicki.

27 kwietnia 1947 – uruchomienie odbudowywanej po wojnie Gazowni Elbląskiej.

30 kwietnia 1977 – Do użytku został przekazany nowo wybudowany dworzec PKS.

1 maja 1976 – po raz pierwszy w obchodach Święta Pracy w Elblągu gościli goście z Kaliningradu a w Kalinigradzie w pochodzie uczestniczyli goście z Elbląga.

27 kwietnia 1979 – inauguracyjny występ Zespołu Pieśni i Tańca „Ziemia Elbląska”. Występ miał miejsce w Teatrze Dramatycznym w Elblągu w ramach uroczystej akademii 1-majowej.

30 kwietnia 1959 – W Klubie Młodzieżowym ZMS „Czerwona Oberża” miało miejsce uroczyste otwarcie wystawy zorganizowanej we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie. Wśród prezentowanych prac z dziedziny malarstwa i rzeźby znalazły się płótna Matejki, Wyspiańskiego. W części ekspozycji poświęconej malarstwu obcemu zaprezentowano Tycjana i Rafaela. Wystawa czynna była do końca maja.

 

Opracował: Piotr Adamczyk, kustosz ds. historii okresu PRL