BIP Facebook YouTube Tripadvisor

Kalendarium Elbląskie

Kalendarium Elbląskie

 

 

 

1 września 1538 – Dekret króla Zygmunta Starego zezwalający Elblągowi na bicie drobnych monet, w ramach przywilejów otrzymanych od poprzedników. Pojawił się jednak zakaz umieszczania portretu królewskiego.

1 września 1846  - inauguracja działalności teatru w Elblągu, który wybudowano przy dzisiejszej ulicy Rycerskiej.

1 września 1947 – w Elblągu zarejestrowano 31,5 tysiąca Polaków

1 września 1975 – inauguracja roku szkolnego w nowo utworzonym Liceum Medycznym, które swoją siedzibę miało przy ul. Robotniczej 197.

1 września 1975 - otwarcie Wojewódzkiego Ośrodka Kultury

1 września 1975 – otwarcie Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. C.K. Norwida.

3 września 1953 – w elbląskich zakładach ZAMECH zbudowano pierwszy w Polsce zespół turbinowy o mocy 2 MW typu TP2 – była to pierwsza polska turbina parowa, zainstalowana w Andrychowskich Zakładach Przemysłu Bawełnianego.

4 września 1945 – rozpoczęcie roku szkolnego w pierwszej polskiej szkole w powojennym Elblągu – Publicznej Szkole Podstawowej nr 1 przy ulicy Pocztowej.

4 września 1947 – trzecim prezydentem miasta Elbląg został R. Pstrokoński.

4 września 2000 – na ulicach Elbląga zakończył się I etap 57. Tour de Pologne. Wygrał go elblążanin Piotr Wadecki.

5 września 1899 – otwarcie tzw. Kolei Nadzalewowej (Haffuffenbahn)

6 września 1738 - zwodowanie zbudowanego w Elblągu statku pełnomorskiego wykonanego na zmówienie elbląskiego mieszczanina Henryka Doringa. Statek nazwano "Miasto Elbląg"

6 września 1999 – w Elblągu odbyła się inauguracja 56. Tour de Pologne.

7 września 1960 – MPK w Elblągu wzbogaca się w dwie nowe taksówki – pojazdy marki Wołga.

8 września 1978 – uroczyste otwarcie nowego gmachu Państwowych Szkół Muzycznych I i II stopnia w Elblągu.

9 września 1963 – otwarcie wypożyczalni Filmów Oświatowych – filia Centrali Wypożyczalni Filmów Oświatowych FILMOS w Elblągu przy ulicy Traugutta 12

10 września 1576 – miasto składa przysięgę wierności nowemu królowi Stefanowi Batoremu, czego zdecydowanie odmawia Gdańsk; ta decyzja rozpoczyna lata świetności elbląskiego handlu morskiego

10 września 1577 – oparcie ataku wojsk gdańskich

10 września 1773 – władze pruskie znoszą w Elblągu prawo lubeckie

10 września 1990 – Powstało Towarzystwo Rozwoju Rozgłośni Radiowej. Prezesem został Witold Werner. Celem Towarzystwa było przygotowanie i zorganizowanie rozgłosni w mieście.

11 września 1899 – uruchomienie prywatnej kolei nadzalewowej – Haffuferbahn. Przejazd pierwszego pociągu.

13 wrzesień 1772 – do Elbląga wkraczają wojska pruskie. Elbląg w wyniku I rozbioru Polski przechodzi pod panowanie Prus.

13 września 1908 – uruchomienie fontanny na której szczycie stał Herman Balk – na dzisiejszym Placu Słowiańskim. Fontanna i pomnik przetrwały zniszczenie miasta 1 roku 1945, jednak zostały po wojnie albo rozebrane (pomnik) albo przemodelowane (fontanna, rzeźby).

13 września 1980 – ukazał się „Komunikat nr 1” jako wydawnictwo Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ w Elblągu.

14 września 1458 – król Polski, Kazimierz IV Jagiellończyk wydał zgodę na sprowadzenie do Elbląga zakonu brygidek. Na ich potrzeby przekazano fragment zabudowań krzyżackiego podzamcza (późniejsze Gimnazjum, dzisiaj siedziba Muzeum)

14 września 1988 – wydano pozwolenie na odbudowę kamienic mieszkalnych przy ulicy św. Ducha 8/9.

16 września 1577 – odparcie ataku gdańszczan i Duńczyków; tzw. Mały Napad na Elbląg.

16 września 1868 – uruchomienie huty i walcowni żelaza przez firmę E. Döhring & Co.

16 września 1997 – sołectwo Próchnik zostało włączone w granice administracyjne Elbląga.

17 września 1827 – pierwsza szkoła na terenie Pangritz-Kolonie.

17 września 1945 – uruchomienie Państwowych Szkół Publicznych nr 2 i 3.

17 września 1978 – Elbląska Chorągiew ZHP przyjęła imię Aleksandra Zawadzkiego.

19 września 1410 – wojska polsko-litewskie przerywają oblężenie Malborka, co zawodzi elbląskich zwolenników Polski i komplikuje sytuację mieszczan obawiających się represji ze strony Krzyżaków

20 września 1824 – w Elblągu otwarto synagogę przy ulicy Chmurnej.

22 września 1996 – Wydano zezwolenie na budowę kamienicy przy ul. Św. Ducha 24.

24 września 1551 – uroczyste powitanie w Elblągu nowego biskupa warmińskiego Stanisława Hozjusza; przemówienie biskupa do Rady o pozostanie w wierności Kościołowi katolickiemu, rada już w większości luterańska niechętnie zgodziła się na współudział biskupa w kierowaniu gimnazjum

24 września 1831 – do Elbląga przybyła pierwsza grupa internowanych wojskowych z korpusu generała Giełguda

24 września 1974 - na lotnisku elbląskiego Aeroklubu odbyły się XI Mistrzostwa Polski w Akrobacji Lotniczej

25 września  1949 – prezydentem Elbląga został Edward Imbierowicz (PZPR).

28 września 1928 – otwarcie schroniska młodzieżowego w tzw. domu bramnym, przy ulicy Pionierskiej.

28 września 1998 – Zarząd Miejski podpisał umowę z Uniwersytetem im. Mikołaja Kopernika o przedłużeniu przechowania księgozbioru elbląskiego do 31 grudnia 2000 roku. Określone zostały warunki przejęcia zbioru.

29 września 1535 – uroczyste otwarcie szkoły nowego typu – gimnazjum, której organizatorem z ramienia rady miejskiej został mennonicki emigrant Wilhelm van der  Voldergraft, znany jako Gnapheus; menonici wypędzeni przez cesarza Karola V z Niderlandów otrzymali w 1531 roku zgodę elbląskiej rady na osiedlanie się w mieście; Gnapheus był zwolennikiem reformacji i pozwolenie rady na osiedlenie i nauczanie w Elblągu otrzymał wbrew Statutom Zygmuntowskim

29 września 1553 – podczas powitania na sejmiku pruskim w Grudziądzu biskup Stanisław Hozjusz jako prezes Stanów Pruskich przed podanem ręki delegatom elbląskim zapytał kim są: katolikami czy schizmatykami, bo chce wiedzieć, z kim ma do czynienia; elblążanie w milczeniu wycofali się z Sali i na znak protestu nie brali przez rok udziału w obradach

30 września 1982 – Podziemna Solidarność w Elblągu wzywa do składania kwiatów pod Pomnikiem Ofiar Grudnia 70. O godzinie 15 – minuta ciszy na uczczenie pamięci poległych a o godzinie 18 w kościele św. Mikołaja msza w intencji zabitych w wydarzeniach grudniowych.

1 października 1912 – inkorporacja do miasta ziem obszaru dworskiego Terytorium Elbląskie: Pangritz Kolonie (Zawada), Kl. Bern (Rakowo), Stadtfelde, Stolzenmorgen, Strauchmüle, Kl. Teichof, thumberg, Waldschlösschen, Wansau, Wittenfelde (Witoszewo)

1 października 1915 – przeniesienie Biblioteki Miejskiej do własnego budynku przy ul. Am Lustgarten 6. Kierownik biblioteki miejskiej zostaje „bibliotekarzem miejskim”.

1 października 1974 – elbląska filia Politechniki Gdańskiej rozpoczęła rok akademicki w nowym budynku przy ulicy Grunwaldzkiej.

2 października 1917 – Rada Miejska Elbląga nadała tytuł honorowego obywatela miasta Elbląga feldmarszałkowi Paulowi von Hindenburgowi.

2 października 1945 – uruchomienie Państwowego Gimnazjum oraz Liceum Ogólnokształcącego przy ul. Królewieckiej 128.

4 października 1438 – na zjeździe w Elblągu stany pruskie odmawiają udziału w poselstwie do dążącego do wojny z Polską cesarza Albrechta

4 października 1837 - F. Schichau otwiera warsztat mechaniczny (Maschinenbavanstalt)

4 października 1969 - otwarcie filii Politechniki Gdańskiej w Elblągu.

7 października 2000 - Na Bramie Targowej zainstalowano ufundowany przez urodzonego w Elblągu nadburmistrza Hamburga Ortwina Runde zegar. Zegar taki znajdował się na Bramie przez stulecia aż do końca wojny. Nowy kosztował 15 tys. DM.

8 października 1919 – według spisu w mieście mieszka 67 130 osób

12 października 1859 – Szkoła Mieszczańska staje się jedną z 25 Szkół Realnych I stopnia w Państwie Pruskim.

12 października 1912 – Do Elbląga zostaje włączone osiedle robotnicze Pangritz-Kolonie, obecnie część osiedla Zawada.

13 października 1976 - Oficjalne otwarcie Teatru Dramatycznego w Elblągu zainaugurowane premierą spektaklu "Balladyna" Juliusza Słowackiego w reżyserii Jacka Grucy.

14 października 1916 – tłum elblążan protestujący przeciw trudnym warunkom życia wtargnął do ratusza i przystąpił do rozkradania żywności w elbląskich piekarniach i sklepach spożywczych

14 października 1972 - przy ulicy Parkowej otwarto kawiarnię „Jagiellonka”.

15 października 1873 – władze miasta uregulowały dni targowe: odtąd targi w Elblągu odbywały się w każdą środę i sobotę. Na targowiska wyznaczono 3 miejsca: Nowy Rynek (pl. Słowiański), Fisch-Brücke (Bulwar Zygmunta Augusta) i Innerer Vorberg (okolice mostu Prymasa Wyszyńskiego) – na tym ostatnim tylko artykuły rolne (ziemniaki, kapusta, zboże). Dodatkowo we wtorki i piątki po południu nad rzeką handlowano warzywami, rybami i art. spożywczymi.

16 października 1415 – ponowne poświęcenie kościoła św. Jakuba i przylegającego doń cmentarza, które z racji położenia za murami miasta narażone były na częste profanacje.

18 października 1916 – demonstracje i zamieszki po wprowadzeniu sprzedaży kartkowej ziemniaków. Demonstranci wdarli się do ratusza, splądrowali Biuro Rozdzielania Żywności oraz kilka sklepów piekarniczych i spożywczych.

19 października 1466 – podpisanie pokoju między Koroną a Zakonem Krzyżackim w Toruniu (II pokój toruński) w obecności przedstawicieli Elbląga – Jana Fedelera i Henryka Bilanta oraz rycerza Otto Machwica; ostateczny kres władzy krzyżackiej nad miastem.

19 października 1626 – Gustaw Adolf (król Szwecji) wystawił przywilej dla miasta Elbląg, zezwalający na bicie monety oraz pozostawanie w mieście Angielskiej Kompanii Handlowej.

19 października 1852 - pierwszy pociąg na trasie Malbork - Braniewo

20 października 1973 - w ZAMECH-u rozpoczęła działalność filia warszawskiego kina „Iluzjon”.

22 października 1852 – otwarcie nowo powołanej szkoły średniej dla dziewcząt, Höhere Töchterschule.

22 października 1930 - w Ulnowie (Faulen) k. Prabut urodził się Gerard Jürgen Blum-Kwiatkowski, artysta plastyk, teoretyk sztuki, twórca Galerii-El w Elblągu.

23 października 1915 – na placu Friedrich Wilhelm Platz (Plac Słowiański) ustawiono cztery zdobyczne belgijskie działa

23 października 1975 - O godzinie 12:00 z wieży Urzędu Miasta w Elblągu rozległ się po raz pierwszy dźwięk kurantów. Melodię ułożył dyrektor szkoły muzycznej Józef Karpiński.

24 października 1906 – położenie kamienia wegielnego pod budowę nowej wieży kościelnej w katolickim kościele św. Mikołaja na Starym Mieście (odbudowa po zawaleniu się trzech wież w roku 1777).

24 października 1960 – na plenarnym zebraniu PSS Społem w Elblągu podjęto decyzję o udziale w ogólnopolskiej akcji „Postęp”. Jednym z jej celów było polepszenie funkcjonowania sklepów: podjęto m.in. uchwałę o likwidacji krat w oknach witryn sklepowych. W przyjętym planie rozwoju sieci sklepowej znalazły się sklepy smaooobsługowe na ulicy Mickiewicza (spożywczy) oraz na ulicy robotniczej (piekarniczy)

25 października 1871 – poświęcenie budynku szkoły ewangelickiej Paulus Schule.

27 października 1945 – pierwsza zbiórka harcerka pierwszej elbląskiej drużyny, zorganizowanej przez Jerzego Światkowskiego w Publicznej Szkole Podstawowej nr 2 w Elblągu. Drużyna przyjęła później nazwę II Drużyny Harcerzy im. Tadeusza Kościuszki.

27 października 1975 - otwarcie Państwowego Domu Dziecka nr 3 przy ulicy Chrobrego 2 w Elblągu

28 października 1844 – Rozpoczęto budowę Kanału Elbląskiego

28 października 1860 – Po 16 latach robót Kanał Elbląski został oddany do ruchu.

31 października 1895 – uroczyste poświęcenie kościoła św. Pawła w Pangritz-Kolonie.

 

Opracował: Piotr Adamczyk